Sześć poziomów jazdy autonomicznej – szczegółowe wyjaśnienie.

Badacze przewidują, że do 2025 roku na drogach pojawi się około 8 milionów pojazdów bezzałogowych lub częściowo bezzałogowych. Technologie wspomagające muszą jednak najpierw przejść przez sześć poziomów automatyzacji, zanim trafią na drogi przy odpowiednich ograniczeniach, takich jak geofencing.

Jak dokładnie klasyfikuje się te poziomy i na którym jesteśmy? Society of Automotive Engineers (SAE) określiło sześć poziomów: od 0, całkowicie ręcznego, do 5, w pełni autonomicznego. Wytyczne przyjął Departament Transportu USA.

Brak automatyzacji

Poziom 0: brak automatyzacji#

Większość dzisiejszych aut to poziom 0: steruje nimi człowiek, wykonując dynamiczne zadanie prowadzenia. Mogą mieć układy wspomagające, na przykład awaryjne hamowanie, ale technicznie nie prowadzą one aktywnie pojazdu, więc nie zalicza się ich do jazdy zautomatyzowanej.

Wspomaganie kierowcy

Poziom 1: wspomaganie kierowcy#

To podstawowy poziom automatyzacji. Pojazd ma pojedynczy automatyczny układ wspomagania, na przykład kierowania lub przyspieszania, w tym tempomat. Tempomat adaptacyjny utrzymuje bezpieczny odstęp, podczas gdy kierowca nadzoruje inne elementy jazdy, takie jak kierowanie i hamowanie. Spełnia to kryteria poziomu 1.

Częściowa automatyzacja

Poziom 2: częściowa automatyzacja#

Obejmuje zaawansowane systemy wspomagania kierowcy ADAS. Pojazd steruje kierunkiem oraz przyspieszaniem i zwalnianiem. Kierowca nadal siedzi za kierownicą i może w każdej chwili przejąć kontrolę, więc nie jest to jeszcze jazda całkowicie bez kierowcy.

Tesla Autopilot i GM Super Cruise w Cadillacach spełniają poziom 2.

Automatyzacja warunkowa

Poziom 3: automatyzacja warunkowa#

Technicznie przejście z poziomu 2 na 3 jest znaczące. Dla kierowcy różnica także ma znaczenie, choć nie zawsze jest oczywista.

Samochody poziomu 3 potrafią rozpoznawać otoczenie i samodzielnie podejmować decyzje, na przykład przyspieszyć, aby wyprzedzić wolniejszy pojazd. Nadal wymagają jednak nadzoru człowieka. Kierowca musi pozostać czujny i przejąć sterowanie, gdy system nie może wykonać zadania.

Niemal dwa lata temu Audi Volkswagen ogłosiło, że kolejna generacja flagowego sedana A8 będzie pierwszym seryjnym autem poziomu 3. Audi A8L miało trafić do salonów jesienią 2019 roku. W Audi A8L technologia Traffic Jam Pilot łączy skaner LiDAR z zaawansowaną fuzją danych czujników i przetwarzaniem, w tym redundancją na wypadek awarii elementu.

Choć Audi osiąga imponujące wyniki, regulacje w USA przesunęły się z federalnych wytycznych ku wymaganiom poszczególnych stanów. Obecnie A8L jest tam nadal poziomem 2 i ma być dostarczane bez kluczowego sprzętu oraz oprogramowania potrzebnego do poziomu 3. W Europie Audi zamierza najpierw wprowadzić w Niemczech A8L jako rzeczywisty poziom 3 z Traffic Jam Pilot.

Wysoka automatyzacja

Poziom 4: wysoka automatyzacja#

Najważniejsza różnica między poziomami 3 a 4 polega na tym, że pojazd poziomu 4 potrafi zareagować w razie wypadku lub awarii systemu. W większości przypadków nie wymaga więc interwencji człowieka, choć kierowca nadal może przejąć sterowanie.

Pojazdy poziomu 4 mogą działać bez kierowcy. Brak odpowiednich regulacji i infrastruktury ogranicza pojazdy poziomu 4 jednak do wyznaczonych obszarów, zwykle miejskich dróg o maksymalnej średniej prędkości 30 mph. To geofencing. Dlatego większość obecnych pojazdów poziomu 4 służy współdzielonej mobilności.

Przykłady rozwoju poziomu 4

• Francuska NAVYA zbudowała i sprzedała w USA w pełni elektryczne autonomiczne busy i taksówki poziomu 4 o prędkości maksymalnej do 55 mph.
• Waymo należące do Alphabet testuje pojazdy w Arizonie od ponad roku, przejechało ponad 10 milionów mil testowych i niedawno uruchomiło usługę taksówek poziomu 4 bez kierowcy bezpieczeństwa.
• Kanadyjski dostawca Magna opracował MAX4, umożliwiające jazdę do poziomu 4 w mieście i na autostradzie. Współpracuje też z Lyft nad zestawami przekształcającymi zwykłe auta w autonomiczne.
• Zaledwie kilka miesięcy temu Volvo i Baidu ogłosiły partnerstwo w celu opracowania elektrycznych pojazdów poziomu 4 dla chińskiego rynku autonomicznych taksówek.

Pełna automatyzacja

Poziom 5: pełna automatyzacja#

Pojazdy poziomu 5 nie wymagają uwagi człowieka ani wykonywania przez niego dynamicznego zadania prowadzenia. Samochody poziomu 5 nie będą nawet miały kierownicy ani pedałów gazu i hamulca. Bez ograniczeń geofencingu pojadą wszędzie i wykonają każdy manewr, jaki potrafi doświadczony kierowca.

W pełni autonomiczne auta są testowane w kilku obszarach pilotażowych na świecie, lecz nie są jeszcze publicznie dostępne. Upłynie kilka lat, zanim usługa trafi do użytkowników. Wyobraź sobie jednak, że wsiadasz i mówisz „zawieź mnie do pracy”, a samochód robi resztę, gdy poprawiasz przemówienie, oglądasz Netflix lub układasz włosy. To fascynujące.